Vận hành thử nghiệm các công trình bảo vệ môi trường là một bước quan trọng sau khi các công trình này được xây dựng, nhằm kiểm tra hiệu quả hoạt động và đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật trước khi dự án đi vào vận hành chính thức.

Dưới đây là các thông tin chi tiết về quy trình này:

1. Mục đích của vận hành thử nghiệm:
Kiểm tra hiệu quả xử lý: Đánh giá khả năng xử lý chất thải (nước thải, khí thải) của các công trình bảo vệ môi trường có đạt các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật môi trường quốc gia hay không.
Đánh giá sự phù hợp: Xác định xem công trình có phù hợp với báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đã được phê duyệt và Giấy phép môi trường (GPMT) đã được cấp hay không.
Tối ưu hóa quy trình: Điều chỉnh, tối ưu hóa các thông số kỹ thuật, quy trình vận hành để đảm bảo công trình hoạt động ổn định và hiệu quả nhất.
Đào tạo nhân sự: Hướng dẫn, đào tạo đội ngũ cán bộ, nhân viên vận hành, bảo trì hệ thống.
Phát hiện và khắc phục sự cố: Kịp thời phát hiện các lỗi kỹ thuật, sự cố trong quá trình vận hành để có biện pháp khắc phục trước khi dự án đi vào hoạt động chính thức.
2. Đối tượng phải thực hiện vận hành thử nghiệm:

Tất cả các dự án đầu tư có phát sinh chất thải và phải có công trình bảo vệ môi trường để xử lý chất thải (ví dụ: hệ thống xử lý nước thải, hệ thống xử lý khí thải, bãi chôn lấp chất thải, lò đốt chất thải, v.v.) đều phải thực hiện vận hành thử nghiệm.

3. Thời gian và kế hoạch vận hành thử nghiệm:
Thời gian: Thời gian vận hành thử nghiệm được quy định cụ thể trong Giấy phép môi trường (GPMT) của dự án, nhưng không quá 06 tháng đối với dự án đầu tư nhóm I và nhóm II, và không quá 03 tháng đối với dự án đầu tư nhóm III.
Kế hoạch: Chủ dự án phải lập kế hoạch vận hành thử nghiệm, trong đó nêu rõ thời gian bắt đầu, kết thúc, các thông số giám sát, tần suất quan trắc, và các biện pháp xử lý chất thải phát sinh trong quá trình thử nghiệm.
4. Yêu cầu trong quá trình vận hành thử nghiệm:
Quan trắc môi trường: Thực hiện quan trắc môi trường định kỳ (nước thải, khí thải) với tần suất quy định để đánh giá hiệu quả xử lý của công trình. Kết quả quan trắc phải được lưu giữ và báo cáo.
Ghi nhật ký vận hành: Ghi chép đầy đủ các thông số vận hành, sự cố (nếu có) và biện pháp xử lý vào nhật ký vận hành.
Quản lý chất thải: Các chất thải phát sinh trong quá trình vận hành thử nghiệm (ví dụ: bùn thải từ hệ thống xử lý nước thải) phải được thu gom, lưu giữ và xử lý theo đúng quy định của pháp luật.
Báo cáo kết quả: Sau khi kết thúc quá trình vận hành thử nghiệm, chủ dự án phải lập báo cáo kết quả vận hành thử nghiệm và gửi đến cơ quan đã cấp GPMT.
5. Báo cáo kết quả vận hành thử nghiệm:

Báo cáo kết quả vận hành thử nghiệm là một tài liệu quan trọng, trình bày chi tiết quá trình thử nghiệm và kết quả đạt được. Nội dung chính của báo cáo bao gồm:
Thông tin chung về dự án và công trình bảo vệ môi trường.
Kế hoạch và thời gian vận hành thử nghiệm thực tế.
Các thông số vận hành của công trình.
Kết quả quan trắc môi trường trong quá trình thử nghiệm, so sánh với các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật môi trường.
Các sự cố (nếu có) và biện pháp khắc phục.
Đánh giá hiệu quả tổng thể của công trình bảo vệ môi trường.
Kiến nghị (nếu có).
6. Căn cứ pháp lý:
Luật Bảo vệ môi trường 2020: Điều 42 quy định về vận hành thử nghiệm công trình bảo vệ môi trường của dự án đầu tư.
Nghị định số 08/2022/NĐ-CP ngày 10/01/2022: Quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, trong đó có các hướng dẫn cụ thể về vận hành thử nghiệm, thời gian, báo cáo.
Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT ngày 10/01/2022: Hướng dẫn chi tiết về mẫu biểu và cách lập báo cáo kết quả vận hành thử nghiệm.
Nghị định số 05/2025/NĐ-CP và Nghị định số 136/2025/NĐ-CP: Các nghị định này có thể có những điều chỉnh, bổ sung liên quan đến quy trình, thẩm quyền và nội dung trong tương lai, do đó doanh nghiệp cần cập nhật thường xuyên.
Việc vận hành thử nghiệm nghiêm túc và đúng quy định là yếu tố then chốt để đảm bảo các công trình bảo vệ môi trường hoạt động hiệu quả, góp phần bảo vệ môi trường và tuân thủ pháp luật