Đăng ký môi trường là một thủ tục hành chính quan trọng trong lĩnh vực bảo vệ môi trường tại Việt Nam, nhằm giúp cơ quan quản lý nhà nước nắm bắt thông tin về các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có phát sinh chất thải, từ đó quản lý và kiểm soát tác động môi trường.

Dưới đây là các thông tin chi tiết về Đăng ký môi trường:

1. Khái niệm:

Đăng ký môi trường là việc chủ dự án đầu tư, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thực hiện thủ tục đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước về môi trường về các loại chất thải phát sinh và các biện pháp bảo vệ môi trường tương ứng.

2. Mục đích:
Quản lý và kiểm soát: Giúp cơ quan quản lý nhà nước nắm được thông tin về các nguồn gây ô nhiễm, từ đó đưa ra các biện pháp quản lý, kiểm soát và giám sát hiệu quả.
Tuân thủ pháp luật: Đảm bảo các dự án, cơ sở tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.
Cơ sở dữ liệu: Tạo lập cơ sở dữ liệu về môi trường, phục vụ cho việc hoạch định chính sách và đánh giá tổng thể tình hình môi trường.
3. Đối tượng phải thực hiện Đăng ký môi trường:

Theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 và các nghị định hướng dẫn (như Nghị định 08/2022/NĐ-CP, Nghị định 05/2025/NĐ-CP), các đối tượng sau đây phải thực hiện Đăng ký môi trường:
Dự án đầu tư có phát sinh chất thải không thuộc đối tượng phải có Giấy phép môi trường.
Cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hoạt động trước ngày Luật Bảo vệ môi trường 2020 có hiệu lực (01/01/2022) có phát sinh chất thải không thuộc đối tượng phải có Giấy phép môi trường.
Lưu ý: Các dự án, cơ sở thuộc đối tượng phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) thì không phải thực hiện Đăng ký môi trường. GPMT là hình thức quản lý môi trường toàn diện hơn, bao gồm cả các nội dung của Đăng ký môi trường.

4. Nội dung Đăng ký môi trường:

Nội dung đăng ký môi trường thường bao gồm:
Thông tin chung về dự án đầu tư, cơ sở.
Loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.
Quy mô, công suất.
Nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu, hóa chất sử dụng.
Các loại chất thải phát sinh (nước thải, khí thải, chất thải rắn, tiếng ồn, v.v.).
Các công trình, biện pháp bảo vệ môi trường đã và đang thực hiện hoặc dự kiến thực hiện.
Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường (nếu có).
5. Thời điểm thực hiện Đăng ký môi trường:
Đối với dự án đầu tư: Trước khi dự án đi vào vận hành thử nghiệm hoặc vận hành chính thức.
Đối với cơ sở đã hoạt động: Thực hiện theo thời hạn quy định chuyển tiếp của Luật Bảo vệ môi trường 2020 và các nghị định hướng dẫn.
6. Cơ quan tiếp nhận Đăng ký môi trường:
Ủy ban nhân dân cấp xã (xã, phường, thị trấn) nơi có dự án đầu tư, cơ sở hoạt động.
Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế (đối với các dự án, cơ sở nằm trong các khu này).
7. Quy trình thực hiện (tóm tắt):
Chủ dự án, cơ sở tự lập hồ sơ Đăng ký môi trường theo mẫu quy định.
Nộp hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền.
Cơ quan tiếp nhận kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ.
Nếu hồ sơ hợp lệ, cơ quan tiếp nhận sẽ cấp Giấy xác nhận Đăng ký môi trường.
8. Căn cứ pháp lý chính:
Luật Bảo vệ môi trường 2020: Điều 49 quy định về đăng ký môi trường.
Nghị định số 08/2022/NĐ-CP ngày 10/01/2022: Quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, trong đó có các hướng dẫn cụ thể về đối tượng, nội dung và quy trình Đăng ký môi trường.
Nghị định số 05/2025/NĐ-CP và Nghị định số 136/2025/NĐ-CP: Các nghị định này có thể có những điều chỉnh, bổ sung liên quan đến quy trình, thẩm quyền và nội dung đăng ký trong tương lai, do đó doanh nghiệp cần cập nhật thường xuyên.
Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT ngày 10/01/2022: Hướng dẫn chi tiết về mẫu biểu và cách lập hồ sơ Đăng ký môi trường.
Việc thực hiện Đăng ký môi trường là một trong những bước đầu tiên và cơ bản nhất để doanh nghiệp thể hiện trách nhiệm của mình đối với môi trường và tuân thủ pháp luật.